27 projecten maken vrije tijd toegankelijker

Koning Boudewijnstichting investeert 442.302 euro in inclusie

Sporten, naar de film, een museum verkennen of een stad ontdekken: voor blinde en slechtziende mensen blijft vrije tijd vaak vol drempels. De Koning Boudewijnstichting investeert 442.302 euro in 27 projecten die het vrijetijdsleven toegankelijker maken. Over heel België zetten organisaties uit sport, cultuur, toerisme en recreatie in op inclusie, zodat iedereen volwaardig kan deelnemen.

Vierde projectoproep

De vierde projectoproep lokte 66 dossiers. Een onafhankelijke jury selecteerde 27 initiatieven, verspreid over het land: 14 Nederlandstalige en 13 Franstalige projecten. Hun gemeenschappelijke doel is blinde en slechtziende personen meer en zelfstandige toegang te geven tot sport, cultuur, ontspanning en ontmoeting.

Waarom toegankelijkheid telt

Mensen met een visuele beperking botsen op tal van obstakels: moeilijke verplaatsingen, ontoegankelijke digitale tools, onaangepaste infrastructuur en nood aan begeleiding. Ook de vrees om niet mee te kunnen in groep speelt mee. Daardoor vermindert niet alleen de deelname aan vrijetijdsbesteding, het vergroot ook het risico op sociaal isolement. Een inclusief aanbod is dus een hefboom voor welzijn en verbondenheid.

Samenwerking over sectoren heen

Steeds meer reguliere spelers — sportclubs, culturele huizen, musea en toeristische aanbieders — nemen inclusie mee in hun werking. De oproep stimuleert partnerschappen tussen organisaties met expertise rond visuele beperkingen en actoren uit sport, cultuur en het sociale domein. Zo groeit toegankelijkheid uit tot een vanzelfsprekend onderdeel van elk aanbod.

Projecten die verschil maken

• Sneeuwsport Vlaanderen – Snow Sense (Antwerpen): gratis initiatiedagen, opleiding van ski-buddies en gidsen, verbeterde toegankelijkheid van websites en indoorpistes, en testen van nieuwe technologie en multisensorische begeleiding om wintersport bereikbaar te maken.
• Publiq (Brussel) – Drempelvrije UiTPAS-ervaring: samen met mensen met een visuele beperking worden drempels in kaart gebracht, van spaarzuil tot QR-code, met als doel een toegankelijkere UiTPAS op meer dan 6.000 locaties tegen 2027.
• Voelen is Kunst (Opglabbeek): inclusieve kunstateliers rond onder meer keramiek en textiel, met de tastzin centraal. Personen met een visuele beperking werken mee als medeontwerper en gids; het project mondt uit in een publieke voelexpositie.
• Running Blind België (Gentbrugge): samen sporten met een netwerk van buddy’s, opleidingen en trainingen; duurzame samenwerkingen met sportclubs en -diensten verlagen drempels en versterken inclusie.
• Hersenletsel Liga (Vlezenbeek) – Kijk met mijn ogen: zichtbaar maken van vaak onzichtbare visuele gevolgen van niet-aangeboren hersenletsel; drempels en oplossingen worden gedeeld via digitale tools en een Belevingsbox voor sensibilisering in sport, cultuur en vrije tijd.
• Kunstencentrum BUDA (Kortrijk): focus op digitale toegankelijkheid: de website wordt volledig toegankelijk gemaakt met steun van een UX-designer en testpanel; er wordt geëxperimenteerd met artificiële intelligentie voor beeldbeschrijvingen.

Vervolg en impact

Met deze 27 projecten zet de vrijetijdssector concrete stappen naar een inclusieve praktijk. De aanpak combineert infrastructuur- en productaanpassingen, digitale toegankelijkheid, opleiding van begeleiders en cocreatie met ervaringsdeskundigen. De volledige lijst van geselecteerde initiatieven is beschikbaar via de stichting.